สุภาษิตชาดกคำกลอน

 

ถ้าอยากเป็นคนมีอำนาจจงอย่าขาดความยุติธรรม

                                ถ้าอยากมี                     อำนาจ               วาสนา

            จงตรวจตรา             ความถูกต้อง               ของตนก่อน

            ยุติธรรม                    อย่าให้                          ใครเดือดร้อน

            ต้องแน่นอน               เรื่องนี้              มีหรือยัง 

 

 ผู้ที่ได้รับความทุกข์ยากลำบากยิ่งกว่าเรายังมีอยู่อีกมา

                        คนที่              ทุกข์ยาก          ลำบากยิ่ง

            เป็นสัจจริง                               ในโลกนี้                      มีมากเหลือ

            ดูสถิติ                                      ตัวเลข                         แทบไม่เชื่อ

            มีล้นเหลือ                                มากมาย                       หลายล้านคน

                        เพราะฉะนั้น                ขอท่านอย่า                  ท้อแท้ใจ

            ทอดอาลัย                   ในชีวิต                        คิดสับสน

            นึกถึงคน                     ที่ลำบาก                 แสนยากจน

            มีมากล้น           กว่าเรา             หลายเท่าตัว    

 

 

เศษสวะลอยประทะสะพานคราวน้ำหลาก

                        เศษสวะ            ขยะลอย        มาขวางท่อ

            ย่อมจะก่อ                   เกิดปัญหา                    คราหน้าฝน

            ในวสันต์                        ฝนตกหนัก                  น้ำหลากล้น

            สะพาน-ท่อ               มิทานทน                     อาจพังทะลาย

                        เปรียบดัง                     กิเลสาสวะ          ประทะจิต

            ย่อมแผลงฤทธิ์             ทำลาย                         ใจสลาย

            อันกิเลส                     ตัณหา                          เหมือนมารร้าย

            มุ่งทำลาย              จิตให้เสีย                     จงเขี่ยลอย 

 

จงหยิ่งในเกียรติแต่อย่าเหยียดผู้อื่น

                        หยิ่งในเกียรติ      อย่าเหยียดเขา               เราจะหมอง

            โปรดอย่ามอง              ด้วยสายตา                   อย่างเย้ยหยาม

            อันเป็นการ                  กระทำ                         ที่ไม่งาม

            ผลจะตาม                 เติมศัตรู                       จงรู้ตัว

 





 

จงอย่าทำคุณคบหากับคนอกตัญญู

คนอกตัญญู     ไม่รู้คุณ       ไม่ควรคบ

            ไม่พึงพบ               พาที                             มีสมาน

            ไม่ควรนับ             เป็นญาติ                      เป็นบริวาร     
ไม่ควรนับ                ญาติกา                       มาเป็นบริวาร

            อย่าพ้องพาน             เพียงเห็น                      เป็นอัปมงคล   

                        อย่าทำบุญ          กับคน                          เนรคุณ

            หวังเคยคุ้น              อบอุ่นใจ                      ไม่เป็นผล

            แม้ทำคุณ                มากปานใด                  ให้เหลือล้น

            อย่าหวังผล              ทำคุณคน              อกตัญญู     

 

 



 

 พระมีมนต์คนมีทรัพย์เขานับถือ

                        ภิกษุสงฆ์                     องค์พระ                      สุปฏิบัติ

            ดำรงศีล                                   เคร่งครัว                      น่านับถือ

            ทรงวินัย                                  ใสสุทธิ์ล้น                   คนล่ำลือ

            นามระบือ                                กว้างไกล                     ในธรณี

                        จะเป็นศักดิ์                  เสริมส่ง                        วงการสงฆ์

            ศาสน์ธำรง                               สูงเด่น                         เป็นราศี

            ด้วยพระสงฆ์                           สาวก                           เป็นเมธี

            ปฏิบัติดี                                   มีวินัย                           ใฝ่พระธรรม

                        การท่องบ่น                 มนตรา                         ถ้าจะนับ

            ก็เป็นทรัพย์                              เป็นเสาคู่                      หลักชูค้ำ

            ศาสนานี้                                  ต้องมี                           พิธีกรรม

            เป็นฝ่ายนำ                               ทางชีวิต                      จิตวิญญาณ

                        คนชาวบ้าน                 ที่ขานว่า                      ฆราวาส

            ต้องเก่งกาจ                             สามารถ                       ทั้งอาจหาญ

            ต้องฟันฝ่า                                อันตราย                       ผองภัยพาล

            ต้องสอบผ่าน                           ความทุกข์                   ลำบากกาย

                        ต้องประสบ                 ความสำเร็จ                  ในชีวิต

            ต้องพิชิต                                  ความรันทด                 ให้หดหาย

            ฆ่าความจน                             ให้พ้น                          จากฝันร้าย

            ให้กลับกลาย                           เป็นคนรวย                  ช่วยคนจน

สุกมฺมุนา  หญฺญติ   ปาปธมฺโม

ผู้ทำชั่ว   ย่อมเดือดร้อนเพราะการกระทำของตน

                                                                   รัฐปาลสูตร  13/313  คู่มือชาวพุทธ     หน้า 82

 

 นตฺถิ   ตณฺหาสม  นที
แม่น้ำ
   เสมอด้วยความอยาก   ย่อมไม่มี
                                                                         ธรรมบท  25/41    คู่มือ….หน้า  76 
นความอยาก
                มากมี                           ในมนุษย์
 
  ไม่สิ้นสุด                                 ยิ่งกว่าสาย                   ธาราไหล

  มหาสมุทร                               สุดสาคร                      ชลาลัย
ยังห่างไกล
                               ตัณหา                          ราคาคน

นตฺถิ    ปาปํ   อกุพฺพโต
บาปไม่มีแก่ผู้ไม่ทำ
                                                                     ธรรมบท  25/27    คู่มือชาวพุทธ   หน้า 82

 

 บาปจะมี                      แก่ผู้ที่                          ทำกรรมชั่ว
   หลงลืมตัว                               ไม่กลัวกรรม               กระทำบาป
     ผู้ไม่ทำ            กรรมก่อโทษ               โปรดรับทราบ
จะมีบาป
                 ได้อย่างไร                    ไม่ก่อกรรม
ททํ   มิตฺตานิ   คนฺถติ

 

 ผู้ให้ย่อมผูกมิตรไว้ได้
  อาฬวกสูตร  15/290   คู่มือ..  หน้า 60
การให้                         ย่อมผูกใจ                     แก่ญาติมิตร
สานุศิษย์
                                  ลูกหลาน                     สมานฉันท์
เขาสำนึก
                                 ในพระคุณ                   อุ่นชีวัน
การให้นั้น                                จงมั่นใจ                       ว่าได้บุญ
ททมาโน   ปิโย  โหติ
ผู้ให้ย่อมเป็นที่รัก

                                                                            ทานานิสังสสูตร  22/38   คู่มือ…หน้า 60
อันการให้                    ชนะใจ                         ใครก็รัก
ผูกสมัคร                                  หมายมาตร                  ปรารถนา
ผู้ได้รับ                                     ย่อมอิ่มเอม                   เปรมอุรา
ต่างซาบซึ้ง                              ในเมตตา                     ทั่วหน้ากัน

พระผู้ให้
ชนนีชนกให้                ชีพเรา                         มาแล
  ครูให้วิชาเยาว์                          ก่อนกี้
  กษัตริย์ให้แผ่นดินเนา              ที่พักพิงนา
  ตถาคตเจ้าชี้                             ช่วยให้เห็นธรรม

 

อุปสรรคือเครื่องประดับอันล้ำค่าของคน
   ปสรรค                        คืออาภรณ์                    อันล้ำค่า
  หาราคา                                    บ่มิได้                          สุดไขขาน
อันเพชรนิล                              จินดา                           ค่าเรือนล้าน
ไม่เท่าการ                                ผ่านสาคร                     ทะเลใจ

ไม่มีใครโชคดีตลอดไป     ไม่มีใครเคราะห์ร้ายตลอดกาล
ความโชคดี                  ไม่มี                             เสมอไป
  ไม่มีใคร                                   เคราะห์ร้าย                  ไม่สิ้นสุด
ประสบโชค                             ปราชัย                         ในมนุษย์
เป็นสมมติ                                ผลัดเปลี่ยน                  หหมุนเวียนกัน

 

เราไม่สามารถให้ทุกคนรักเราได้    แต่เราสามารถจะรักทุกคนได้
    ความเมตตา                 ปราณี                          ปฏิพัทธ์
ไม่จำกัด                                   ขอบเขต                       ก็จริงอยู่
ใครจะรัก                                 จะชอบใคร                  เราไม่รู้
  เราเป็นผู้                                   กำหนดให้                   ไม่ได้เลย
เราไม่อาจ
              บังคับใคร                    ให้รักเรา
ขืนใจเขา                                  ให้ชอบชัง                    หรือให้เลย
  ข้อนี้                                         เป็นความจริง              ใช่เปรียบเปรย
อย่าหวังเลย
                              ให้คนรัก                      ทั้งโลกา
แต่เราอาจ
               จะรัก                           ทุกคนได้
ด้วยเอื้อเฟื้อ                              เผื่อใจ                           ส่งไปหา
อธิษฐานจิต                             ผูกมิตร                                    แผ่เมตตา
สรรพสัตว์                                บนพสุธา                     เอื้ออาทร

 

พระภิกษุย่อมปล่อยวางห่างตัณหา
พระภิกษุ
                     ชินบุตร                        พุทธองค์
   ย่อมปลดปลง                          ปล่อยวาง                     ห่างตัณหา
  ไม่ทนง                                                หลงยึดมั่น                   โลกมายา 
   กำหนดรู้ว่า                              ทุกทุกสิ่ง                     ไม่จีรัง